Met Novio Energy Storage werken we aan oplossingen die groene energie 24/7 beschikbaar maken.

Decentrale opwekking met verschillende lokale bronnen zoals zonnepanelen en windturbines leidt tot meer congestie op het elektriciteitssysteem. “Energie wordt lokaal opgewekt en naar consumptielocaties vervoerd. Vroeger kon je het aanbod en de vraag op het net in balans brengen door (gas)turbines aan of uit te zetten. Tegenwoordig komt de stroom uit verschillende bronnen en op een minder controleerbare manier. Om dit goed te kunnen monitoren, is er dringend behoefte aan grootschalige opslag. Een opslag waarmee nationale energieleveranciers het aanbod en de vraag beter kunnen afstemmen.”

Hoe verder de energietransitie vordert, hoe dringender het probleem van energieopwekking en -consumptie wordt. Om groene energie gereguleerd op te slaan en te leveren, is er behoefte aan grootschalige opslag. De grote vraag is: 'Hoe krijgen mensen de hele dag door groene energie?' Koning: “De vraag is het hoogst in de avonden en ochtenden. Terwijl de zon alleen overdag schijnt. Met Novio ENSO werken we aan oplossingen waarbij groene energie 24/7 beschikbaar is. Dit gaat niet over het overdragen van energie van de zomer naar de winter, maar over hoe je in de avond groene energie levert die afkomstig is van de zon en windturbines,” vertelt Koning.

Pieksverschuiving

Volgens de employeneur van TMC is de ontbrekende schakel de grootschalige opslag van elektrische energie in ons energienetwerk. Het moment waarop energie uit zon en wind wordt opgewekt, komt niet altijd overeen met de vraag van gebruikers. Het energienetwerk heeft een buffer nodig waarmee vraag en aanbod op elkaar afgestemd kunnen worden en congestie op het netwerk wordt verminderd. “Opslag van groene energie zal zorgen voor meer mogelijkheden in woonwijken, zoals aansluitingen voor sportscholen, laadstations, huishoudens en bedrijven. Je kunt deze batterijen opladen op momenten dat het energienetwerk ongebruikte capaciteit heeft of wanneer de zon schijnt.”

Wanneer het netwerk overbelast raakt, gebeurt dat altijd in de steden. En dat wordt alleen maar erger, legt Koning uit. Het opslagsysteem dat TMC samen met Novio ENSO wil installeren in een stad is bedoeld voor gebruikers in de stad. Klanten zijn elektriciteitsbedrijven die het systeem willen exploiteren. Bedrijven die het belangrijk vinden om groene energie te kunnen leveren. “Als je een parkeergarage bouwt waar per verdieping driehonderd elektrische auto’s kunnen parkeren, kunnen wij veertig containers met batterijen op de bovenste dek van die garage plaatsen. Met die batterijen in de steden kun je de piek verschuiven, wat wij piekverschuiving noemen. Deze batterijen fungeren feitelijk als een buffer waarmee we de piek van aanbod verschuiven naar de piek van vraag. Zo kunnen mensen in de stad altijd groene elektriciteit blijven gebruiken.”

Vraagcapaciteit

De gemeenten ontwikkelen plannen en zoeken naar een oplossing in het geval van een tekort aan netcapaciteit. Novio Energy Storage biedt ‘alleen’ deze oplossing, zowel op het middenspanningsnet van Liander als op het hoogspanningsnet van Tennet. “De gemeente moet hun vraagcapaciteit aangeven bij Liander. Zij kijken vervolgens of zij kunnen leveren, of niet, en of wij kunnen helpen. Het zou zeker helpen als een gemeente hun behoeften aangaf.”

Netwerk

De oplossing is om de containers met batterijen in de stad, dicht bij een transformatorstation, te plaatsen. Volgens Koning zijn er alleen maar voordelen. Met batterijen in de stad gebruik je korte kabels, is er een snellere reactietijd voor netstabilisatie, en zorgt de bufferfunctie ervoor dat het aanbod boven de vraag komt. Alleen wanneer het nationale kabelnetwerk overcapaciteit heeft, gebruik je dit voor het opladen van batterijen. Hierdoor heb je veel minder kabels nodig in het nationale hoogspanningsnet. “Batterijen bij een windmolenpark aan de kust kunnen de Randstad-regio of het zuiden of oosten van Nederland niet helpen. En met batterijen dicht bij de stad kun je sneller reageren op verstoringen en voer je betere stabilisatie op het net uit omdat er minder kabelweerstand tussen zit. Bovendien lijkt er een transmissieverlies van meer dan 10% te zijn in het huidige netwerk, en dat zal alleen maar erger worden als je die stroom steeds vaker van de kust moet halen." Vervolgens legt Koning uit dat simulaties ook onderdeel zijn van de activiteiten van dit TEL-team: “Je kunt je afvragen of het grootschalig aanleggen van kabels door de netbeheerders goed onderbouwd is. Je hebt modellen nodig die de capaciteiten van batterijen meenemen. Hebben ze echt al die kabels nodig? Wordt dit echt geoptimaliseerd? Daar gaat veel geld van onze overheid naartoe.”

Nieuwe oplossing

Koning legt uit: “Ik heb een patent aangevraagd voor een nieuwe oplossing. De batterijen worden geplaatst op het bovenste dek van een parkeergarage en van daaruit verbonden met het nabijgelegen transformatorstation in de stad. Niemand wil immers een voetbalveld vol containers in de stad. Zo maak je de batterijen onzichtbaar.” En waarom een patent? “Er zijn buitenlandse commerciële bedrijven die veel aanvragen hebben ingediend in Nederland voor verbindingen voor batterijopslag, waardoor wij zouden moeten bijdragen aan hun winst voor onze elektriciteit. Dat is een ongewenste afhankelijkheid. Om dit te voorkomen, werken we met patentbescherming. Steden die ook zo'n oplossing willen, kunnen bij ons terecht. Op deze manier willen we onze investering beschermen en nieuw onderzoek stimuleren voor het algemene belang van de energietransitie. Overigens is er van deze buitenlandse initiatieven in Nederland tot nu toe nog niet veel terechtgekomen.”

Onvermijdelijk

De batterijen waarmee Novio Energy Storage werkt, worden gebruikt om te handelen in elektriciteit. Door overtollige energie beschikbaar te maken die anders verloren zou gaan, voegen batterijen waarde toe en verdienen ze zichzelf terug. Dit draagt bij aan hun missie om een regio of stad op elk moment van de dag van groene energie te voorzien. “Groene energie is onmogelijk zonder een lokale buffer. Met het oog op de energietransitie is het onvermijdelijk dat elke stad over zo'n systeem beschikt. Welke stad wordt de eerste groene stad?”